Karabük'ün kuruluş tarihi bir şantiyenin tarihidir. 1930'larda burası, Safranbolu'nun Öğlebeli köyüne bağlı, Ankara-Zonguldak demiryolu kenarında on üç hanelik bir yerleşimdi. 3 Nisan 1937'de Türkiye'nin ilk demir çelik fabrikalarının yapımı başladı ve tesis 1 Haziran 1939'da açıldı. Demiryolu kömürü ve cevheri getirdi, fabrika işçileri, mühendisleri ve yan sanayileri çekti. Yerleşim 1938'in son günü belediye oldu, 1953'te ilçe statüsü aldı, 1995'te Türkiye'nin 78. ili ilan edildi. Köyden kente geçiş bir kuşak içinde gerçekleşti.
Bugün de vadinin tabanı fabrikanın ve Kardemir adının etkisi altındadır. Hazır giyim gibi işler bu sanayiye eklendi, üniversite kente genç bir nüfus getirdi. Birkaç kilometre ötede ise bambaşka bir zaman başlar, çünkü il sınırları eski kervan kenti Safranbolu'yu da içine alır.
İlin diğer ilçeleri dağlık ve ormanlıktır. Yenice'de vadiler sık ağaç örtüsüyle kaplıdır, Eflani ve Ovacık kırsal yapısını korur. Eskipazar yakınlarında Çaylı köyüne komşu Hadrianopolis antik kenti, Paflagonya'nın az bilinen duraklarından biridir. Kazılarda açığa çıkan kilisenin tabanı hayvan ve kuş betimli mozaiklerle süslüdür. Mutfak tarafında yüzü aşkın yöresel yemekten söz edilir: bükme, peruhi, Safranbolu simidi ve Bağlar gazozu bunların en sık anılanlarıdır.
Beş kartpostalda Karabük
Safranbolu Lokumu
Coğrafi işaret başvurusunda bakır kazanlarda pişirme ve bölge suyunun kireç oranı ayırt edici nitelik olarak gösterildi. Lokumun boğazı yakmaması, dişe yapışmaması aranan özellikler arasındadır. Safran çiçekleri ekim ve kasımda toplanır; yarım kilo baharat için yaklaşık 80 bin çiçek gerektiği bildirilir.
Cinci Hanı
Kitabesi olmadığı için yapım tarihi kesin değildir, Sultan İbrahim'in saltanat yıllarına, yani 1640'lara tarihlenir. Yaptıran, Cinci Hoca adıyla bilinen Hüseyin Efendi'dir. Han avlulu bölüm ve ahır olmak üzere ikiye ayrılır. 20. yüzyılda esnafın deposuna dönüştü, restorasyonla bugünkü işlevini kazandı.
Araç Çayı
Kaynağı yaklaşık 1.800 metre rakımdadır, adını ise Kastamonu'nun Araç ilçesinden alır. Yaklaşık 100 kilometre akar. Birleşmeden sonra oluşan Yenice Irmağı, Filyos havzasının parçasıdır ve böylece bu dağların suyu Zonguldak kıyısına doğru taşınır.
Safranbolu
Eski kent mevsimlere göre kurulmuştu: rüzgârsız vadideki Çarşı kışlıktı, yüksekteki Bağlar ise yazlık evlerle doluydu. Varlıklı aileler yılda iki kez taşınırdı. Yaklaşık 2.000 geleneksel yapının binden fazlası tescillidir, ahşap karkaslı konakların bir bölümü otel ve lokanta oldu. Kentin adı yörede yetişen safrandan gelir.
Bulak Mağarası
Mencilis adıyla da anılan mağara, Bulak köyü yakınlarındadır ve hâlâ su taşıyan aktif bir sistemdir; içeride küçük çağlayanlar da görülür. Toplam uzunluğun yalnızca 380 metrelik bölümü yürüyüş yolu ve aydınlatmayla turizme açılmıştır, gerisi ise keşif ve araştırma alanı olarak kalır.