Çankırı'da zenginlik yerin altındadır. İl merkezi yakınındaki kaya tuzu yatakları, anlatılana göre Hitit döneminden beri işletilir ve kazılan galeriler zamanla yer altında uzun koridorlara dönüşmüştür. Buradan çıkan tuz yörenin adıyla anılır. Mağaranın serin ve kuru havası ise yeni bir kullanım doğurdu: bir bölümünde astım ve KOAH hastalarına, tıbbi tedaviye destek amacıyla tuz terapisi uygulanıyor.
Yeryüzünde iki ayrı coğrafya karşılaşır. Kuzeyde Ilgaz Dağları'nın ormanları ve kayak pistleri Karadeniz iklimini hissettirir, güneye doğru toprak kurur, bozkırlaşır ve Kızılırmak havzasına iner. İl, Ankara'yı Kastamonu'ya bağlayan yol üzerindedir. Antik çağda Paflagonya'nın kenti Gangra olarak bilinen şehir, Roma döneminde bir süre Germanicopolis adını taşıdı; Osmanlı kayıtlarında Kengırı diye geçen ad zamanla Çankırı'ya dönüştü. Kuzeydeki yaylalar yazın serinlik arayanları çeker. Geçim büyük ölçüde tarım ve hayvancılıktan sağlanır; buğday, arpa ve nohut ekilir.
Çankırı'nın en kendine özgü geleneği ise kış akşamlarına aittir. Esnafın yaran odalarında toplandığı yaran sohbetlerinde bir başağa geceyi yönetir, oturuş düzeni bellidir, bağlama eşliğinde türküler söylenir. Ahilik kültürüyle ilişkilendirilen bu toplantılar geçmişte esnaf ve zanaatkârların bir araya geldiği bir okul işlevi görüyordu. Gelenek bugün de kış aylarında açılan ocaklarla yaşatılıyor.
Beş kartpostalda Çankırı
Çankırı Yumurta Tatlısı
Tescil kaydındaki tarif, yumurtanın akını ve sarısını ayrı çırpmakla başlar; ak, kap ters çevrildiğinde dökülmeyecek kadar koyulaşmalıdır. Un eklenen karışım fırında pişirilir, dilimlenir ve ılımış şerbete bırakılır. Çankırı Belediyesi'nin sözlü tarih çalışmasında yaşlılar, kıvamını tutturmanın ustalık istediğini anlatmıştır.
Çankırı Büyük Camii
Kitabesindeki dörtlük, sultanın buyruğunu anlatır. Yapımı Mimar Sinan'ın öğrencisi sayılan Sadık Kalfa'ya bağlanır ve 1558'de ibadete açıldığı aktarılır. Kare planın üzerindeki büyük kubbeyi dört yarım kubbe çevreler; duvarlar ve minare kesme taştır, kubbeler kurşunla kaplıdır. Son kapsamlı onarım 2016'da tamamlandı.
Bayramören Ahşap Köprüsü
İlçe merkezine yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta, Köprülü Mahallesi yakınında çayı geçer. İki gözlü yapıda kesme taş ayaklara bindirilen kalaslar geçidi oluşturur; genişliği yalnız yayalara göre hesaplanmıştır. Çatısı ahşabı yağmurdan ve kardan korur. Yapım tarihini gösteren bir kayıt bulunmadığından yaşı ancak tahmin edilebiliyor.
Çankırı Kalesi
Eteğindeki dereden yaklaşık 150 metre yükselen tepede, dörtgen planlı surlar moloz taş ve tuğla karışımıyla örülmüştür. Yerleşim Roma'dan sonra Bizans, Danişmentli, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerini gördü. Malazgirt'in ardından kenti alan Karatekin Bey burada öldü. 13. yüzyılda derlenen Danişmendnâme kentten Mankuriyye diye söz eder.
Taş Mescit
Yapı, 1235'te kurulan bir şifahanenin parçasıydı. Moloz taştan yapılan şifahane zamanla yok oldu, önüne eklenen kesme taş bölüm kaldı. Burada ikinci bir figür daha vardır: gövdesine yılan sarılmış kupa biçimli heykel, bugün eczacılık simgesi olarak bilinir. Yapı yakın döneme kadar Mevlevihane olarak da kullanıldı.