Marco Polo, seyahat notlarında Bayburt'un zengin gümüş madenlerinden söz eder. Asıl serveti ise yoldu: İlhanlılar döneminde Tebriz'den Trabzon'a uzanan kervan güzergâhı şehirden geçiyor, Cenevizli ve Venedikli tüccarların yükleri buradan aşıyordu. 1514'te Osmanlı yönetimine giren kentte Evliya Çelebi, pazar günleri kurulan çarşıda yüzlerce dükkân ve bir bedesten gördüğünü, yörenin seccade ve kilimlerinin dışarıya satıldığını yazar.
Çoruh, Bayburt'tan geçerken henüz sakin bir ırmaktır. Şehir vadide, denize bakan Karadeniz dağlarının gerisinde kalır ve bu konum iklimini belirler: kışlar uzun ve karlı, yazlar kısa ve serindir. Fındık ve çay yerine tahıl tarlaları, meralar ve büyükbaş hayvanlar görülür, peynir ve tereyağı yörenin başlıca ürünleridir. Erzurum'dan Trabzon'a giden eski yol bugün de ilin ana damarıdır ve Kop Geçidi'ni aşar. Uzun süre Gümüşhane'ye bağlı bir ilçe olan Bayburt, 1989'da il oldu.
Mutfağı, iki bölge arasındaki konumunu sofraya taşır. Doğu Karadeniz'in sebze ve hamur alışkanlıkları, Doğu Anadolu'nun et ve süt ağırlıklı yemekleriyle birleşir: lor dolması, galacoş, kesme çorba ve tel helvası bunların bilinenleridir. Kentin edebiyattaki adı ise 19. yüzyıl ozanı Bayburtlu Zihni'dir. Asıl adı Mehmed Emin olan şair, 1859'da memleketine dönerken Maçka yakınlarında öldü, mezarı 1936'da Bayburt'a taşındı.
Beş kartpostalda Bayburt
Baksı Müzesi
Bayburtlu sanatçı ve akademisyen Hüsamettin Koçan'ın kurduğu müze, 2010'da kente 45 kilometre uzaklıkta açıldı. Sergi salonları, depo müze, atölyeler, kütüphane ve konukevi bir yamaçta toplanır. 2014'te Avrupa Konseyi Müze Ödülü'nü kazandı, ödülün simgesi olan Miró heykelciği bir yıl burada sergilendi.
Bayburt Kalesi
Çevresi iki kilometreyi aşan surların bilinen ilk onarımı Bizans İmparatoru I. Justinianus dönemine bağlanır. En kapsamlı elden geçirmeyi Erzurum meliki Tuğrul Şah, Trabzon İmparatorluğu'na karşı yaptırdı. Evliya Çelebi 1647'de içeride 300 haneli bir mahalle ve cami kaydetti. Arkeolojik çalışmalar ve restorasyon 2017'de başladı.
Dede Korkut Anıt Mezarı
Masat köyü çıkışındaki, halk arasında Ali Baba Türbesi denen yapının Korkut Ata'ya ait olduğu görüşünü Orhan Şaik Gökyay ortaya attı. Mezar için tek adres yoktur: Evliya Çelebi Demirkapı ve Ahlat'tan söz eder, Sırderya kıyısında da ziyaret edilen bir mezar bulunur. Masat, bu rivayetlerin Anadolu'daki karşılığıdır.
Sırakayalar Şelalesi
Divanyolu dağları ve Kırklar Tepesi yamaçlarından inen sular Kopuz Deresi'nde birleşir ve iki kaya kütlesinin arasından dökülür. Oluşumu üzerine pek çalışma yoktur; 2010 tarihli bir araştırma notu, fay hattındaki bir çöküşe işaret eder. Şelalenin bulunduğu alan orman işletmesinin sorumluluğundadır.
Bayburt Saat Kulesi
Temeli 18 Mart 1924'te atılan kuleyi Rizeli İbrahim Usta yaptı. Anlatılana göre fikir, Millî Mücadele'de başka bölgelerde saat kuleleri gören Bayburtlu askerlerden çıktı. Daire biçimli taban üzerinde sekizgen bir gövde yükselir, üstünü kare bir külah örter. Saatin işlemeye başladığı gün Cumhuriyet'in ilk yıl dönümüydü.