Tebriz'den yola çıkan kervanlar için yolun sonu burasıydı. İpek ve baharat, Zigana'yı aşıp Trabzon limanında Venedik ve Ceneviz gemilerine yüklenirdi. Şehrin adı Yunanca masa sözcüğüne dayanır, büyük olasılıkla eski kentin oturduğu düzlüğü anlatır. MÖ 400 dolaylarında Ksenophon'un yazdıklarına göre o sırada Sinop'a vergi ödeyen bir kıyı kentiydi.
Şehrin kaderini 1204 değiştirdi. Haçlılar Konstantinopolis'i alınca Aleksios Komnenos burada imparatorluğunu ilan etti ve Trabzon iki buçuk yüzyıl boyunca küçük bir devletin başkenti oldu. Fatih Sultan Mehmed 1461'de kenti aldı. 15. yüzyılın sonunda Şehzade Selim burada valilik yaptı, oğlu Süleyman, yani geleceğin Kanuni'si, bu şehirde doğdu. İran ticareti 19. yüzyılda yeniden canlandı ve liman ikinci parlak dönemini yaşadı.
Bugün il merkezi, Boztepe'nin yamaçlarından Değirmendere'ye kadar uzanır. Trabzon'un ilçeleri ise neredeyse birer ürünle anılır. Akçaabat köftesi, Vakfıkebir'in uzun süre bayatlamayan iri ekmeği, Tonya tereyağı ve Sürmene bıçağı coğrafi işaretle korunur. Kuymak, hamsi ve karalahana ev sofrasının temelidir. Kuyumcular ince altın tellerden hasır bilezik örer, Sürmene yöresinde kazaziye adı verilen ipek bükme sanatı sürer. Horon ve kemençe düğünlerin başköşesindedir. 1988'de Sarp Sınır Kapısı açılınca Rusya ve Kafkasya ticareti şehre yeni bir pazar getirdi.
Beş kartpostalda Trabzon
Sümela Manastırı
Rivayete göre Atinalı iki keşiş, Barnabas ve Sophronios, aynı rüyayı görüp yola çıktı ve Meryem ikonasının yerini burada buldu. Tarihçiler asıl kurucu olarak 14. yüzyılda hüküm süren Trabzon imparatoru III. Aleksios'u gösterir. 1.150 metredeki yapı mübadeleyle boşaldı, 15 Ağustos 2010'da 88 yıl sonra ilk ayin yapıldı.
Ayasofya Camii, Trabzon
Yapı, Trabzon imparatoru I. Manuel döneminde, 1250-1260 arasında kuruldu. Güney cephesinde Adem ile Havva'nın öyküsü kabartma olarak işlenmiştir, kilit taşında Komnenosların tek başlı kartalı görülür. Freskleri 1957-1962 arasında David Talbot Rice'ın ekibi ortaya çıkardı. Bina 1964'te müze, 2013'te yeniden cami oldu.
Uzungöl
Yaklaşık 1.200 metre yükseklikteki göl bir kilometre kadar uzunluğunda, 500 metre genişliğindedir ve en derin yerinde 15 metreye iner. Çevresi 1989'da tabiat parkı ilan edildi, 2004'te yapılan temizlik çalışması göl alanını genişletti. Kıyısındaki eski adıyla Şerah yerleşimi, bugün bölgenin en yoğun turizm merkezlerindendir.
Trabzon Müzesi
Konağı banker Kostaki Teofilaktos konut olarak yaptırdı, inşaat 1898-1913 arasına tarihlenir. Mimarların İtalyan olduğu sanılır, malzemenin çoğu da İtalya'dan geldi. Atatürk, 15-17 Eylül 1924'teki ilk Trabzon ziyaretinde Latife Hanım'la burada ağırlandı. Bina 22 Nisan 2001'de müze olarak kapılarını açtı.
Trabzon Kalesi
Surlar üç bölüme ayrılır: akropol görevi gören Yukarı Hisar, İmparator II. Aleksios'un yaptırdığı Orta Hisar ve denize inen Aşağı Hisar. Doğu yamaçları Kuzgundere'ye bakar. Batıdaki Zağanos Burcu adını Fatih'in veziri Zağanos Paşa'dan alır, Moloz Tabyası'nın kapısında ise onun tuğralı kitabesi durur.