Sır altına ince fırçayla çekilen mavi, kırmızı ve yeşil çiçekler, Kütahya atölyelerinden yüzyıllardır çıkar. İznik üretimi gerileyince kent, Osmanlı çiniciliğinin önde gelen merkezine dönüştü. 18. yüzyılda Ermeni ve Rum ustalar kahve fincanları, kandiller ve çok renkli, figürlü işler yaptı. Bugün kentte hamur hazırlayan, desen çizen ve fırın yakan atölyeler yan yana çalışır, sokak çeşmelerinden duvar panolarına kadar çiniyle karşılaşılır. Kentteki Çini Müzesi bu üretimin eski örneklerini bir araya getirir.
Kent, Anadolu beyliklerinden Germiyanoğulları'nın merkeziydi. Germiyan Beyi Süleyman Şah'ın kızının Yıldırım Bayezid ile evlenmesi sırasında çeyiz olarak Osmanlı'ya geçen topraklar arasında Kütahya da anılır. Sonraki dönemin en ilginç konuklarından biri, 1849 ayaklanmasının ardından Osmanlı topraklarına sığınan Macar lider Lajos Kossuth'tu. Bir süre kentte yaşadı, kaldığı ev bugün müze olarak gezilir.
İlin güneyinde Dumlupınar, 30 Ağustos 1922'de sonuçlanan Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin geçtiği alandır. Ekonomi yerin altına da bağlıdır: Tavşanlı çevresindeki linyit ocakları termik santralleri besler, Emet'in bor yatakları sanayinin hammaddesini verir. Yüksek platoda kışlar soğuk geçer, sıcak sular ise Yoncalı ve Simav gibi kaplıcaları ayakta tutar. Altıntaş çevresi, Eskişehir ve Afyonkarahisar'a uzanan Frig Vadisi'nin bir parçasıdır. Sofrada hamurdan yapılan cimcik öne çıkar.
Beş kartpostalda Kütahya
Gediz Nehri
Antik adı Hermos olan nehir, Murat Dağı'ndan doğar ve Uşak, Manisa, İzmir topraklarını geçerek 401 kilometre sonra Foça yakınlarında İzmir Körfezi'ne ulaşır. Salihli'deki Demirköprü Barajı, ovaların sulamasını sağlar. Ağzında biriktirdiği delta 1998'de Ramsar listesine alındı. Sanayi atıkları nehrin en büyük sorunudur.
Aizanoi
Zeus Tapınağı'nın yapımına MS 92'de Domitianus döneminde başlandı, altındaki tonozlu mekânın Kibele kültüyle ilişkili olduğu düşünülür. Tiyatro ile stadyumun bitişik inşa edilmesi antik kentler arasında nadir görülür. Yuvarlak pazar binasının duvarlarındaki Latince ve Yunanca yazıtlar ise Roma döneminin mal fiyatlarını aktarır.
Penkalas Köprüsü
MS 2. yüzyılda taş kemerlerle kurulan köprü, Penkalas'ın, bugünkü adıyla Kocaçay'ın üzerindeki köprülerden biridir. Zeus Tapınağı'na ve Kütahya yönündeki Roma yoluna en doğrudan geçişi sağladığı için kentin en önemli köprüsü sayılır. Avrupalı gezginler korkuluklarının 19. yüzyılın başına kadar kullanıldığını yazdı. Üzerinden bugün yayalar geçer.
Kütahya Kalesi
Sarp kayalığı saran surlar burçlarla güçlendirilmiştir. Fatih Sultan Mehmed döneminde eklenen Aşağı Hisar, Ilıpınar su kaynağını koruma altına aldı. Evliya Çelebi Seyahatname'sinde kaleden ve kentin gündelik yaşamından söz eder. Bugün tepe, kentin kiremitli damlarına ve ovaya bakan bir seyir noktasıdır, surlara çıkan yollar eski mahallelerin arasından geçer.
Kütahya Çinili Cami
Sekizgen planlı, kubbeli yapı 1970'lerde ressam ve neyzen Ahmet Yakupoğlu'nun önderliğinde halkın imecesiyle yapıldı, dış yüzeydeki motifleri de o tasarladı. Duvarlara Süleyman Çelebi'nin mevlidinden beyitler işlendi. Ciddi yapısal hasar nedeniyle cami ibadete kapatıldı, çiniler tek tek sökülerek koruma altına alındı ve yapının yeniden inşası kararlaştırıldı.