Elazığ, başka bir şehrin ovaya inmesiyle doğdu. Bölgenin eski merkezi Harput yüksek bir tepedeydi; 1834'te Mehmed Reşid Paşa aşağıdaki Mezre'yi askerî üs yapınca halk da zamanla ovaya taşındı. Yeni kente Sultan Abdülaziz'e atfen Mamuretülaziz dendi, söylenişi kolaylaşınca ad önce Elaziz, Cumhuriyet döneminde de Elazığ oldu. Harput ise kent merkezine kısa bir yol uzaklıkta, şehrin tarihî mahallesi olarak kaldı. Ovaya yayılan yeni mahalleler, tepedeki dar sokaklı eski yerleşimden bambaşka bir kent dokusu oluşturdu.
Eski şehrin kültürü yeni kente taşındı. Kış gecelerinde evlerde kurulan kürsübaşı meclislerinde türkü, gazel ve sohbet bir arada yürürdü; makamlı, kendine özgü usulleri olan Harput musikisi bu odalarda yaşadı. Gelenek 20. yüzyılın ikinci yarısında zayıfladı, bugün düzenlenen kürsübaşı geceleriyle sürdürülmeye çalışılıyor. Sofrada en bilinen adlar Harput köftesi, pestil ve kellecoş, bağlarda ise iri taneli öküzgözü üzümüdür.
Fırat üzerindeki Keban Barajı ilin yüzünü değiştirdi. Baraj gölü kuzeyde Tunceli ile sınırı çizerken tarım arazilerinin bir bölümü su altında kaldı, ekonomi sanayiye doğru kaydı. Guleman krom işletmesi ilin madencilik geçmişinin simgesidir. Ortalama 1.070 metre yükseltideki sulanan ovalarda buğday, arpa ve şeker pancarı yetişir.
Beş kartpostalda Elazığ
İzzet Paşa Camii
Vali Ahmet İzzet Paşa'nın 1866'da yaptırdığı ilk cami kerpiçten bir yapıydı. Depremler ve yıpranma nedeniyle 1967'de yıkıldı, aynı yerde 1972'de bugünkü cami açıldı. Türkiye'de ilk asansörlü cami olduğu söylenir. 2020 Elazığ depreminde hasar gören yapılar arasında adı geçmiştir.
Buzluk Mağarası
Buz, alışılanın tersine yazın oluşur: sıcaklık farkı arttıkça mağarada güçlü bir hava akımı doğar, hızlanan buharlaşma içerisini soğutur. 1950'lerde yaklaşık yirmi aile buradan çıkardığı buzu Kudret Buzu adıyla satarak geçinirdi. Eski Harput halkı mağarayı yiyecek saklamak için de kullanırdı.
Harput Kalesi
Urartular kaleyi MÖ 8. yüzyılda dikdörtgen bir plan üzerine kurdu. 1112'de Artukluların eline geçti, Belek Gazi döneminde yönetim merkezi oldu. Süt Kalesi adı, rivayete göre su kıtlığı yüzünden harcına süt katılmasından gelir. 2005'te başlayan kazılarda zindanlar ile yaşam ve tedavi alanları ortaya çıktı.
Palu Kalesi
Kalenin tarihi Urartu kralı Menua'ya kadar iner; burada bulunan yaklaşık üç bin yıllık çivi yazılı yazıt bu bağı kurar. Kuzeyi ve batısı doğal uçurumlarla, güneyi nehirle korunan kayaya sonraki yüzyıllarda Artuklu, Selçuklu ve Osmanlı yapıları eklendi. Kaynaklar kaleyi kısmen ayakta olarak tanımlar.
Hazar Gölü
Doğu Anadolu Fay Hattı'na bağlı kırıkların açtığı çöküntüye yerleşen göl, yaklaşık 1.250 metrede 80 kilometrekareyi aşan bir alan kaplar. Derinliği için 80 ile 213 metre arasında farklı ölçümler verilmiştir. Sivrice yakınlarındaki taban kalıntılarının eski bir saray ve manastıra ait olduğu sanılır.