Kilis'in yüzü güneye dönüktür. Gaziantep Platosu'nun güney ucundaki kent, kuzeyde yalnız Gaziantep'le il sınırı paylaşır, güneyinde Suriye sınırı başlar. Halep'e giden yollar üzerinde büyümesi bundandır. Memlük döneminde çevresindeki Azez ve Ravanda ile birlikte önemli bir ticaret durağı oldu, 1516'daki Mercidabık Savaşı'ndan sonra Osmanlı topraklarına geçti. 1995'e kadar Gaziantep'e bağlı bir ilçeydi, o yıl il yapıldı. Kente yakın Öncüpınar Sınır Kapısı bu eski yönün bugünkü karşılığıdır.
Yöredeki yolları denetleyen yapı Ravanda Kalesi'ydi. Polateli'de, Belenözü köyü yakınlarında Afrin Çayı vadisine hâkim konik bir kayanın üzerinde yükselen kale, 1097'de I. Haçlı Seferi sırasında Baudouin de Boulogne'un eline geçti. Sonra Zengiler aldı, Selahaddin Eyyubi 1176 ile 1181 arasında onarıp güçlendirdi, sonra Memlüklerin eline geçti. Geriye iç kale, sur parçaları ve iki büyük sarnıç kaldı. Oylum Höyük'teki kazılar ise yörenin Tunç Çağı'na uzanan geçmişini ortaya çıkarıyor.
Tarım ilin geçim kaynağıdır: bağlardan üzüm ve pekmez, tarlalardan buğday ve bulgur gelir. Mutfakta katmer, ekşili kebap ve cennet çamuru denen yerel tatlı öne çıkar. Yorgancılık ve yemenicilik eski çarşı zanaatları arasındaydı. 2023 depreminde ildeki çok sayıda tarihî yapı zarar gördü ve onarımlar aşama aşama yürütüldü.
Beş kartpostalda Kilis
Kilis Tava
Tescil belgesine göre yaz aylarında patlıcan, kışın patates tercih edilir. Koyun eti zırhla kıyılır, soğan ve biberle yoğrulup yarım santim kalınlığında tepsiye yayılır, sonra bıçakla havuç dilimi gibi kesilir. Kenarlara soğan ve domates dizilir. Sofraya tırnaklı pide ve ayranla gelir.
Kilis Mevlevihanesi
Kapı kitabesine göre dergâhı 1525-26'da vali Abdülhamîd el-Murtazâ yaptırdı; Evliya Çelebi ise Ali Ağa'nın adını verir. Kare planlı, merkezî kubbeli yapıda bir cami şemasının semahane için kullanılması önemli sayılır ve Halep ile Antep mevlevihanelerinin bu planı örnek aldığı belirtilir. Sonraları zeytinyağı deposu olarak da kullanıldı; 2023 depreminden sonra onarıldı.
Kilis Ulu Camii
İlk yapım tarihi bilinmiyor. Kayıtlara göre Abdullah oğlu Hacı Halil 1388'de, Memlük döneminde, camiyi yeniden yaptırdı. Yapı Osmanlı döneminde, ayrıca 1912 ve 1924'te onarıldı. 6 Şubat 2023 depreminde ağır hasar aldı ve restorasyona alındı.
Çalık Camii
Kaynaklar camiyi 1682'ye tarihler, yani yapı üç yüz yılı aşkın süredir kentin eski çarşı çevresindedir. 2023 depreminde ağır hasar gördü. Restorasyonda minare yeniden yapıldı, duvarlara enjeksiyon uygulandı, gövde paslanmaz çelikle güçlendirildi. Cami Temmuz 2025'te yeniden ibadete açıldı.
Kilis Zeytinlikleri
Oylum Höyük kazılarında bulunan yaklaşık 4.500 yıllık çekirdekler, zeytinin burada çok eski olduğunu gösteriyor. Yörenin Kilis yağlık çeşidi küçük, yuvarlak ve ince kabukludur. Erken hasatta soğuk sıkılan yağı keskin ve baharatlı bir tat verir. Kentin eski sabunhaneleri de bu yağla çalışıyordu.