Hakkâri'nin en eski yüzleri taştandır. Dağgöl Mahallesi'nde bulunan on üç dikili taş, MÖ 2. binyıla tarihlenir; çoğunda çıplak bir savaşçı figürü işlenmiştir ve onları yapanların kim olduğu hâlâ bilinmiyor. Hakkâri Stelleri adıyla tanınan bu taşlar, dağların arasında çok eski bir insan varlığının kanıtıdır. İl topraklarının yüzde 88'e yakını dağlık olduğundan yerleşimler vadilere, küçük düzlüklere ve yaylalara dağılır. Şehir merkezi yaklaşık 1.720 metrededir.
Bölgenin Orta Çağ tarihinde yerel beyler öne çıkar. 1133'te kurulduğu yazılan Hakkâri Emirliği farklı devletlerin yönetimi altında varlığını sürdürdü, Osmanlı denetimi 19. yüzyılın ortasında doğrudan yerleşti. Çölemerik diye de anılan merkezdeki iki katlı, avlulu Meydan Medresesi, kitabesine göre 1700-1701 yıllarına aittir ve kentin simgesi sayılır. Koçanis Kilisesi ise Doğu Kilisesi patrikliğinin merkeziydi.
Geçim yine yüksekliğe göre şekillenir. Yüksekova'nın köylerinde küçükbaş hayvancılık yaygındır ve hayvanlar uzun kış boyunca kapalı alanlarda beslenir. Şehrin yaklaşık 18 kilometre kuzeyindeki Berçelan Yaylası yazın yürüyüşçüleri, kışın kayakçıları ağırlar; yakınındaki Seyithan ve Lis buzul gölleri de dağ rotalarının üzerindedir. Çukurca, Derecik, Şemdinli ve Yüksekova ilçeleri farklı vadilere dağılmıştır; kışlar soğuk ve karlı, yazlar sıcak ve kurak geçer.
Beş kartpostalda Hakkâri
Cilo Dağı
En yüksek noktası Uludoruk, yöredeki adıyla Reşko, 4 bin metreyi aşar ve ilk kez 1931'de Ludwig Sperlich ile Ludwig Krenek tarafından çıkıldı. Erinç, Mia Hvara ve İzbırak buzulları buradadır. Erinç Buzulu'nun alt sınırı 1930'ların sonundaki 2.600 metreden sonraki ölçümlerde 3.400 metreye çekildi.
Sat Gölleri
Sat Dağları, yani İkikaya Dağları, Güneydoğu Toroslar'daki üç buzul bölgesinden biridir. Cilo Sat Dağları Milli Parkı kapsamındaki zirve kesiminde sirk ve buzul gölleri bulunur. Eski buzulların oyduğu çanaklara dolan bu göllere yüksek dağ yürüyüşleriyle ulaşılır. Alan, dağcılık ve doğa gözlemi için ilin en önemli rotaları arasındadır.
Ters Lale
Bilim dünyasında Fritillaria imperialis adıyla bilinen bitkinin boyu çoğunlukla 60-80 santimetredir. Yabani formlarda çiçekler turuncu ya da kırmızıdır. Türkiye'de Hakkâri'nin yanı sıra Tunceli, Şırnak, Erzurum ve Adıyaman'da doğal olarak yetişir, doğuda İran'dan Himalayalar'a uzanan bir yayılış gösterir.
Zap Suyu
Mengene Dağı ile İran sınırındaki Haravil Dağı'nın yamaçlarından toplanan sularla oluşur. Yüksekova'nın sularını getiren Nehil Çayı ona katılır, Karasu en büyük kolu sayılır. Türkiye sınırları içinde 426 kilometre aktıktan sonra Irak'a geçer ve Musul'un 40 kilometre kadar güneyinde Dicle'ye kavuşur. Küçük Zap ise ayrı bir akarsudur.
Şemdinli Taş Köprü
Bağlar köyünde Şemdinli Çayı'nı tek kemerle geçen köprü, Bağlar Köprüsü adıyla da anılır. Muhammed Sıddık tarafından yaptırıldı; kaynaklar yapım tarihini 1898 ya da 20. yüzyılın başı olarak verir. Eğimli yolu yalnız yaya geçişine uygundur. 1990'da tescil edilerek koruma altına alındı.